Lalki
Kathputli: radżastańskie marionetki na sznurkach i ludzie, którzy je zachowują
Drewno, tkanina i drut, głos trzcinowego gwizdka i rodzinna tradycja królewskiego mecenatu: z czego czerpie wiejski teatr lalek.
Zarezerwuj mój wieczór ↗Szybka odpowiedź
Kathputli to teatr lalek na sznurkach, rodzimy dla Radżastanu, którego lalki wykonane są z drewna, tkaniny i drutu, a głos wydobywa lalkarz przez bambusową trzcinę. Wikipedia wskazuje społeczność Bhat jako jej tradycyjnych opiekunów. Strona rezerwacji wymienia pokazy lalek wśród wieczornych atrakcji, a fotografia z Commons z 2016 roku dokumentuje pokaz Kathputli w Chokhi Dhani.
Co oznacza nazwa
Wikipedia wyjaśnia, że putli oznacza lalkę, a Kathputli to marionetka wykonana z drewna. W praktyce – jak podaje – lalki powstają z drewna, bawełnianej tkaniny i metalowego drutu. Tradycja ta to teatr marionetek na sznurkach, który Wikipedia nazywa najpopularniejszą formą indyjskiego lalkarstwa. Lalki na zamieszczonym tu zdjęciu noszą barwne stroje i wysokie nakrycia głowy charakterystyczne dla radżastańskiej arystokracji i postaci ludowych.
Głos
Na jeden szczegół warto zwrócić uwagę: według Wikipedii charakterystyczny piskliwy głos głównego lalkarza powstaje za pomocą bambusowej trzcinki. Brzmienie jest celowo osobliwe, co stanowi część jego uroku, i niesie się ponad tłumem na jarmarku. Same lalki nie mówią, więc przedstawienie opiera się na tym głosie, na muzyce i na dłoniach lalkarza poruszających sznurkami.
Społeczność Bhat
Wikipedia podaje, że twórcami tej sztuki jest społeczność Bhat. Zgodnie z tym źródłem niektórzy badacze uważają, że tradycja ta liczy tysiące lat, a także że Bhatowie zaczęli posługiwać się Kathputli jako sztuką marionetek na sznurkach około 1500 lat temu, podczas gdy inny fragment tego samego artykułu mówi, że sztuka ta narodziła się około tysiąca lat temu. Daty się różnią, co pokazuje, jak niepewna jest jej historia. Badacze sugerowali również, że jej początki sięgają okolic dzisiejszego Nagaur.
Królewscy mecenasi i wiejskie jarmarki
Wikipedia podaje, że przez mniej więcej ostatnie 500 lat Kathputli pozostawało zależne od mecenatu królów i zamożnych rodzin, które otaczały artystów opieką w zamian za pieśni sławiące ich przodków. Dodaje, że żadna wiejska zabawa, święto religijne ani spotkanie towarzyskie w Radżastanie nie może się obyć bez Kathputli. Organizacje takie jak założona w 1960 roku Rupayan Sansthan w Jodhpurze oraz założony w 1952 roku Bharatiya Lok Kala Mandal w Udaipurze działają na rzecz jej zachowania, a ta ostatnia prowadzi teatr lalek i muzeum lalek.
Oglądanie tego podczas wieczoru we wsi
Jarmark wiejski to pierwotna sceneria Kathputli, dlatego miejsce stworzone na wzór radżastańskiej wioski nie mogło go pominąć. Strona rezerwacji wymienia przedstawienia kukiełkowe, ale nie podaje harmonogramu, więc wypatruj ich podczas zwiedzania. Jeśli możesz, stań blisko sceny, przyjrzyj się kostiumom i ruchowi sznurków, i wsłuchaj się w trzcinowy głos. Jeśli chcesz dowiedzieć się więcej, wizyta w muzeum lalek w Udaipurze, wspomnianym przez Wikipedię, to naturalny kolejny krok podczas dłuższej podróży po Radżastanie.
Co z tego zabrać
Kathputli nie jest rekwizytem w tematycznym obiekcie; to sztuka o długiej historii, mająca własne rodziny, mecenasów i festiwale. Wikipedia wspomina również o Kathputli Colony w New Delhi, dzielnicy, w której od około pół wieku osiedlili się lalkarze, magicy, akrobaci, tancerze i muzycy — przypomnienie, że ci artyści tworzą żywe społeczności. Jeśli występ Cię poruszy, wyraź to brawami, a potem poświęć chwilę, by przyjrzeć się z bliska kostiumom i sznurkom.
Najczęściej zadawane pytania
Czy kukiełki są poruszane za pomocą sznurków?
Tak: Wikipedia opisuje Kathputli jako teatr lalek na sznurkach.
Kto tradycyjnie go wykonuje?
Wikipedia wskazuje społeczność Bhat jako twórców i strażników tej tradycji.
Czy na pewno odbędzie się przedstawienie kukiełkowe?
Strona wymienia przedstawienia lalkowe wśród wieczornych atrakcji, ale bez harmonogramu, więc sprawdź swoje potwierdzenie.
Źródła