Kuklalar
Kathputli: Rajasthan'ın ipli kuklaları ve onları yaşatan insanlar
Ahşap, kumaş ve tel, kamış düdükten bir ses ve kraliyet himayesine dayanan bir aile geleneği: bir köy kukla gösterisinin beslendiği kaynaklar.
Akşamımı ayırt ↗Hızlı yanıt
Kathputli, Rajasthan'a özgü, ahşap, kumaş ve telden yapılmış kuklaları ve kuklacının bambu kamışla ürettiği sesiyle öne çıkan bir ipli kukla tiyatrosudur. Wikipedia, geleneksel koruyucuları olarak Bhat topluluğunu gösteriyor. Rezervasyon sayfası, akşamın etkinlikleri arasında kukla gösterilerine yer veriyor ve 2016 tarihli bir Commons fotoğrafı Chokhi Dhani'deki bir Kathputli gösterisini belgeliyor.
Adı ne anlama geliyor
Vikipedi'ye göre putli bebek anlamına gelirken Kathputli, ahşaptan yapılmış bir kukla anlamına geliyor. Aslında kuklaların ahşap, pamuklu kumaş ve metal telden yapıldığını belirtiyor. Bu gelenek bir ipli kukla tiyatrosu ve Vikipedi bunu Hint kuklacılığının en popüler türü olarak adlandırıyor. Buradaki fotoğraftaki kuklalar, Racastan kraliyet ailesi ve halk karakterleriyle ilişkilendirilen türden parlak kostümler ve uzun başlıklar giyiyor.
Ses
Dikkat edilmesi gereken bir ayrıntı: Wikipedia'ya göre baş kuklacının karakteristik tiz sesi bir bambu kamışı aracılığıyla üretiliyor. Ses kasıtlı olarak tuhaf ve bu da çekiciliğinin bir parçası; üstelik kalabalık bir panayırda bile duyuluyor. Kuklaların kendisi konuşmuyor, bu yüzden bir gösteri o sese, müziğe ve kuklacının ipleri yöneten ellerine dayanıyor.
Bhat topluluğu
Vikipedi, bu sanatın kökenini Bhat topluluğuna dayandırıyor. Bazı bilginlerin geleneğin binlerce yıllık olduğuna inandığını, Bhat'ların Kathputli'yi ipli kukla sanatı olarak yaklaşık 1.500 yıl önce kullanmaya başladığına inanıldığını, aynı makaledeki başka bir pasajda ise sanatın yaklaşık bin yıl önce başladığının belirtildiğini söylüyor. Tarihlerin farklılık göstermesi, tarihin ne kadar belirsiz olduğunu gözler önüne seriyor. Bilginler ayrıca kökenin günümüzdeki Nagaur yakınlarında olduğunu öne sürmüşlerdir.
Kraliyet hamileri ve köy panayırları
Wikipedia, yaklaşık son 500 yıl boyunca Kathputli'nin kralların ve varlıklı ailelerin himayesine bağlı olduğunu, hamilerin atalarını öven şarkılar karşılığında sanatçıların bakımını üstlendiğini söylüyor. Rajasthan'da hiçbir köy panayırının, dini festivalin veya sosyal toplantının Kathputli olmadan tamamlanmadığını ekliyor. 1960'ta kurulan Jodhpur'daki Rupayan Sansthan ve 1952'de kurulan Udaipur'daki Bharatiya Lok Kala Mandal gibi kuruluşlar bunu korumak için çalışıyor; ikincisinde bir kukla tiyatrosu ve bir kukla müzesi bulunuyor.
Bir köy akşamında onu izlemek
Kathputli'nin özgün sahnesi bir köy panayırıdır; bu yüzden Rajasthan köyünü anımsatmak için inşa edilmiş bir mekânda ona da yer verilmesi şaşırtıcı değil. Rezervasyon sayfasında kukla gösterilerinin adı geçiyor ancak bir program verilmiyor; bu nedenle gezerken gösterilere dikkat edin. Mümkünse ön sıralara yakın durun, kostümlere ve iplerin hareketine bakın, kamış sesini dinleyin. Daha fazlasını öğrenmek isterseniz, Wikipedia'da bahsedilen Udaipur'un kukla müzesini ziyaret etmek, daha uzun bir Rajasthan gezisinde doğal bir sonraki adımdır.
Ondan ne almalı
Kathputli bir tema mekânının aksesuarı değil; kendi aileleri, hamileri ve festivalleriyle uzun ömürlü bir sanattır. Wikipedia ayrıca New Delhi'deki Kathputli Colony'den bahseder; kuklacıların, sihirbazların, akrobatların, dansçıların ve müzisyenlerin yaklaşık yarım asırdır yerleştiği bu bölge, bu sanatçıların çalışan topluluklar olduğunu hatırlatır. Bir gösteri sizi etkilerse bunu alkışlarla dile getirin ve ardından bir dakikanızı ayırıp kostümlere ve iplere yakından bakın.
Sıkça sorulan sorular
Kuklalar iplerle mi hareket ettiriliyor?
Evet: Wikipedia, Kathputli'yi ipli kukla tiyatrosu olarak tanımlıyor.
Bunu geleneksel olarak kim icra eder?
Vikipedi, geleneğin kökenini ve koruyucularını Bhat topluluğu olarak adlandırıyor.
Kesinlikle bir kukla gösterisi olacak mı?
Sayfa, akşamın ilgi çekici etkinlikleri arasında kukla gösterilerini bir zaman çizelgesi olmadan listeliyor, bu yüzden onay belgenizi kontrol edin.
Kaynaklar